(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 115

॥ శ్రీః ॥
7.115. అధ్యాయః 115
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
సాత్యకినా జలసంధస్య వధః॥ 1 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 7-115-0x(4556)(49547)
శృణుష్వైకమనా రాజన్యన్మాం త్వం పరిపృచ్ఛసి।
ద్రావ్యమాణే బలే తస్మిన్హార్దిక్యేన మహాత్మనా॥ 7-115-1(49548)
లజ్జయావనతే చాపి పరిహృష్టే చ తావకే।
ద్వీపో య ఆసీత్పాండూనామగాధే గాధమిచ్ఛతాం॥ 7-115-2(49549)
శ్రుత్వా స నినదం భీమం తావకానాం మహాహవే।
శైనేయస్త్వరితో రాజన్కృతవర్మాణమభ్యయాత్॥ 7-115-3(49550)
ఉవాచ సారథిం తత్ర క్రోధామర్షసమన్వితః।
హార్దిక్యాభిముఖం సూత కురు మే రథముత్తమం॥ 7-115-4(49551)
కురుతే కదనం పశ్య పాండుసైన్యే హ్యమర్షితః।
ఏనం జిత్వా పునః సూత యాస్యామి విజయం ప్రతి॥ 7-115-5(49552)
ఏవముక్తే తు వచనే సూతస్తస్య మహామతే।
నిమేషాంతరమాత్రేణ కృతవర్మాణమభ్యయాత్॥ 7-115-6(49553)
కృతవర్మా తు హార్దిక్యః శైనేయం నిశితైః శరైః।
అవాకిరత్సుసంక్రుద్ధస్తతోఽక్రుద్ధ్యత్స సాత్యకిః॥ 7-115-7(49554)
అథాశు నిశితం భల్లుం శైనేయః కృతవర్మణః।
ప్రేషయామాస సమరే శరాంశ్చ చతురోఽపరాన్॥ 7-115-8(49555)
తే తస్య జఘ్నిరే వాహాన్భల్లేనాస్యాచ్ఛినద్ధనుః।
పృష్ఠరక్షం తథా సూతమవిధ్యన్నిశితైః శరైః॥ 7-115-9(49556)
తతస్తం విరథం కృత్వా సాత్యకిః సత్యవిక్రమః।
సేనామస్యార్దయామాస శరైః సన్నతపర్వభిః॥ 7-115-10(49557)
అభజ్యతాథ పృతనా శైనేయశరపీడితా।
`పలాయనకృతోత్సాహా భ్రమంతీ తత్రతత్ర హ'।
తతః ప్రాయాత్స త్వరితః సాత్యకిః సత్యవిక్రమః॥ 7-115-11(49558)
శృణు రాజన్యదకరోత్తవ సైన్యేషు వీర్యవాన్।
అతీత్య స మహారాజ ద్రోణానీకమహార్ణవం॥ 7-115-12(49559)
పరాజిత్య తు సంహృష్టః కృతవర్మాణమాహవే।
యంతారమబ్రవీచ్ఛూరః శనైర్యాహీత్యసంభ్రమం॥ 7-115-13(49560)
దృష్ట్వా తు తవ తత్సైన్యం రథాశ్వద్వి పసంకులం।
పదాతిజనసంపూర్ణమబ్రవీత్సారథిం పునః॥ 7-115-14(49561)
యదేతన్మేఘసంకాశం ద్రోణానీకస్య సవ్యతః।
సుమహత్కుంజరానీకం యస్య రుక్మరథో ముఖం॥ 7-115-15(49562)
ఏతే హి బహవః సూత దుర్నివార్యాశ్చ సంయుగే।
దుర్యోధనసమాదిష్టా మదర్థే త్యక్తజీవితాః॥ 7-115-16(49563)
రాజపుత్రా మహేష్వాసాః సర్వే విక్రాంతయోధినః।
`న చాజిత్వా రణే హ్యేతాఞ్శక్యః ప్రాప్తుం జయద్రథః॥ 7-115-17(49564)
నాపి సూత మయా పార్థః శక్యః ప్రాప్తుం కథంచన।
ఏతే తిష్ఠంతి సహితాః సర్వవిద్యాసు నిష్ఠితాః'॥ 7-115-18(49565)
త్రిగర్తానాం రథోదారాః సువర్ణవికృతధ్వజాః।
మామేవాభిముఖా వీరా యోత్స్యమానా వ్యవస్థితాః॥ 7-115-19(49566)
అత్ర మాం ప్రాపయ క్షిప్రమశ్వాంశ్చోదయ సారథే।
త్రిగర్తైః సహ యోత్స్యామి భారద్వాజస్య పశ్యతః॥ 7-115-20(49567)
సంజయ ఉవాచ। 7-115-21x(4557)
తతః ప్రాయాచ్ఛనైః సూతః సాత్వతస్య మతే స్థితః।
రథేనాదిత్యవర్ణేన భాస్వరేణ పతాకినా॥ 7-115-21(49568)
తమూహుః సారథేర్వశ్యా వల్గమానా హయోత్తమాః।
వాయువేగసమాః సంఖ్యే కుందేందురజతప్రభాః॥ 7-115-22(49569)
ఆపతంతం రణే తం తు శంఖవర్ణైర్హయోత్తమైః।
పరివవుస్తతః శూరా గజానీకేన సర్వతః।
కిరంతో వివిధాంస్తీక్ష్ణాన్సాయకాఁల్లఘువేధినః॥ 7-115-23(49570)
సాత్వతోఽపి శితైర్బాణైర్గజానీకమయోధయత్।
పర్వతానివ వర్షేణ తపాంతే జలదో మహాన్॥ 7-115-24(49571)
వజ్రాశనిసమస్పర్శైర్వధ్యమానాః శరైర్గజాః।
ప్రాద్రవన్రణముత్సృజ్య శినివీరసమీరితైః॥ 7-115-25(49572)
శీర్ణదంతా విరుధిరా భిన్నమస్తకపిండికాః।
విశీర్ణకర్ణాస్యకరా వినియంతృపతాకినః॥ 7-115-26(49573)
సంభిన్నవర్మఘంటాశ్చ వినికృత్తమహాధ్వజాః।
హతారోహా దిశో రాజన్భేజిరే భ్రష్టకంబలాః॥ 7-115-27(49574)
రువంతో వివిధాన్నాదాంజలదోపమనిఃస్వనాః।
నారచైర్వత్సదంతైశ్చ భల్లైరంజలికైస్తథా॥ 7-115-28(49575)
క్షురప్రైరర్ధచంద్రైశ్చ సాత్వతేన విదారితాః।
క్షరంతోఽసృక్తథా మూత్రం పురీషం చ ప్రదుద్రువుః।
బభ్రుముశ్చస్ఖలుశ్చాన్యే పేతుర్మంలుస్తథాఽపరే॥ 7-115-29(49576)
ఏవం తత్కుంజరానీకం యుయుధానేన పీడితం।
శరైరగ్న్యర్కసంకాశైః ప్రదుద్రావ సమంతతః॥ 7-115-30(49577)
తస్మిన్హతే గజానీకే జలసంధో మహాబలః।
యత్తః సంప్రాపయన్నాగం రజతాశ్వరథం ప్రతి॥ 7-115-31(49578)
రుక్మవర్మధరః శూరస్తపనీయాంగదః శుచిః।
కుండలీ మకుటీ ఖంగీ రక్తచందనరూషితః॥ 7-115-32(49579)
శిరసా ధారయందీప్తాం తపనీయమయీం స్రజం।
ఉరసా ధారయన్నిష్కం కంఠసూత్రం చ భాస్వరం॥ 7-115-33(49580)
చాపం చ రుక్మవికృతం విధున్వన్గజమూర్ధని।
అశోభత మహారాజ సవిద్యుదివ తోయదః॥ 7-115-34(49581)
తమాపతంతం సహసా మాగధస్య గజోత్తమం।
సాత్యకిర్వారయామాస వేలేవ మకరాలయం॥ 7-115-35(49582)
నాగం నివారితం దృష్ట్వా శైనేయస్య శరోత్తమైః।
అక్రుధ్యత రణే రాజంజలసంధో మహాబలః॥ 7-115-36(49583)
తతః క్రుద్ధో మహారాజ మార్గణైర్భారసాధనైః।
అవిధ్యత శినేః పౌత్రం జలసంధో మహోరసి॥ 7-115-37(49584)
తతోఽపరేణ భల్లేన పీతేన నిశితేన చ।
అస్యతో వృష్ణివీరస్య నిచకర్త శరాసనం॥ 7-115-38(49585)
సాత్యకిం ఛిన్నధన్వానాం ప్రహసన్నివ భారత।
అవిధ్యన్మాగధో వీరః పంచభిర్నిశితైః శరైః॥ 7-115-39(49586)
స విద్ధో బహుభిర్బాణైర్జలసంధేన వీర్యవాన్।
నాకంపత మహాబాహుస్తదద్భుతమివాభవత్॥ 7-115-40(49587)
అచింతయన్వై స శరాన్నాత్యర్థం సంభ్రమాద్బలీ।
ధనురన్యత్సమాదాయ తిష్ఠతిష్ఠేత్యువాచ హ॥ 7-115-41(49588)
ఏతావదుక్త్వా శైనేయో జలసంధం మహోరసి।
వివ్యాధ షష్ట్యా సుభృశం శరాణాం ప్రహసన్నివ॥ 7-115-42(49589)
క్షురప్రేణ సుతీక్ష్ణేన ముష్టిదేశే మహద్ధనుః।
జలసంధస్య చిచ్ఛేద వివ్యాధ చ త్రిభిః శరైః॥ 7-115-43(49590)
జలసంధస్తు తత్త్యక్త్వా సశరం వై శరాసనం।
తోమరం వ్యసృజత్తూర్ణం సాత్యకిం ప్రతి మారిష॥ 7-115-44(49591)
స నిర్భిద్య భుజం సవ్యం మాధవస్య మహారణే।
అభ్యగాద్ధరణీం ఘోరః శ్వసన్నివ మహోరగః॥ 7-115-45(49592)
నిర్భిన్నే తు భుజే సవ్యే సాత్యకిః సత్యవిక్రమః।
త్రింశద్భిర్విశిఖైస్తీక్ష్ణైర్జలసంధమతాడయత్॥ 7-115-46(49593)
ప్రగృహ్య తు తతః ఖంగం జలసంధో మహాబలః।
ఆర్షభం చర్మ చ మహచ్ఛతచంద్రకసంకులం।
ఆవిధ్య చ తతః ఖంగం సాత్వతాయోత్ససర్జ హ॥ 7-115-47(49594)
శైనేయస్య ధనుశ్ఛిత్త్వా స ఖంగో న్యపతన్మహీం।
అలాతచక్రవచ్చైవ వ్యరోచత మహీం గతః॥ 7-115-48(49595)
అథాన్యద్ధనురాదాయ సర్వకాయావదారణం।
`జలసంధమభిప్రేక్ష్య ఉత్స్మయిత్వా చ మాధవః'॥ 7-115-49(49596)
శాలస్కంధప్రతీకాశమింద్రాశనిసమస్వనం।
విష్ఫార్య వివ్యధే క్రుద్ధో జలసంధం శరేణ హ॥ 7-115-50(49597)
తతః సాభరణౌ బాహూ క్షురాభ్యాం మాధవోత్తమః।
సాంగదౌ జలసంధస్య చిచ్ఛేద ప్రహసన్నివ॥ 7-115-51(49598)
తౌ బాహూ పరిఘప్రఖ్యౌ పేతతుర్గజసత్తమాత్।
వసుంధరాధరాద్ధష్టౌ పంచశీర్షావివోరగౌ॥ 7-115-52(49599)
తతః సుదంష్ట్రం సుహను చారుకుండలమండితం।
క్షురేణాస్య తృతీయేన శిరశ్చిచ్ఛేద సాత్యకిః॥ 7-115-53(49600)
తత్పాతితశిరోబాహుకబంధం భీమదర్శనం।
ద్విరదం జలసంధస్య రుధిరేణాభ్యషించత॥ 7-115-54(49601)
జలసంధం నిహత్యాజౌ త్వరమాణస్తు సాత్వతః।
విమానం పాతయామాస గజస్కంధాద్విశాంపతే॥ 7-115-55(49602)
రుధిరేణావసిక్తాంగౌ జలసంధస్య కుంజరః।
విలంబమానమవహత్సంశ్లిష్టం పరమాసనం॥ 7-115-56(49603)
శరార్దితః సాత్వతేన మర్దమానః స్వవాహినీం।
ఘోరమార్తస్వరం కృత్వా విదుద్రావ మహాగజః॥ 7-115-57(49604)
హాహాకారో మహానాసీత్తవ సైన్యస్య మారిష।
జలసంధం హతం దృష్ట్వా వృష్ణీనామృపభేణ తు॥ 7-115-58(49605)
విముఖాశ్చాభ్యధావంత తవ యోధాః సమంతతః।
పలాయనకృతోత్సాహా నిరుత్సాహా ద్విషంజయే॥ 7-115-59(49606)
ఏతస్మిన్నంతరే రాజంద్రోణః శస్త్రభృతాం వరః।
`సన్న్యస్య భారం సుమహత్కృతవర్మణి భారత॥ 7-115-60(49607)
అభ్యయాజ్జవనైరశ్వైర్యుయుధానం మహారథం।
స హి పార్థాన్రణే యత్తాందధారైకో మహాబలః'॥ 7-115-61(49608)
తముదీర్ణం తథా దృష్ట్వా శైనేయం కురుపుంగవాః।
ద్రోణేనైవ సహ క్రుద్ధా సాత్యకిం సముపాద్రవన్॥ 7-115-62(49609)
తతః ప్రవవృతే యుద్ధం కురూణాం సాత్వతస్య చ।
ద్రోణస్య చ రణే రాజన్ఘోరం దేవాసురోపమం॥ ॥ 7-115-63(49610)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి జయద్రథవధపర్వణి చతుర్దశదివసయుద్ధే పంచదశాధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 115 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-115-23 ద్రోణo
5-115-26 పిండిక్రా గండః॥
5-115-33 కంఠసూత్రం హారం॥
5-115-47 తతో గ్రహణానంతరం।
ఆవిధ్య భ్రామయిత్వా॥
5-115-52 వసుంధరాధరాత్ పర్వతాం॥
5-115-115 పంచదశాధికశతతమోఽధ్యాయ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.